Kanın damar duvarlarına yaptığı basınca tansiyon denir. Kalp kasılırken oluşan basınca Sistolik (Büyük Tansiyon), gevşerken oluşan basınca Diastolik…
Kanın damar duvarlarına yaptığı basınca tansiyon denir. Kalp kasılırken oluşan basınca Sistolik (Büyük Tansiyon), gevşerken oluşan basınca Diastolik (Küçük Tansiyon) denir. Sağlıklı bir yetişkinde ideal tansiyon 120/80 mmHg (Halk arasında 12'ye 8) civarıdır. Eğer tansiyonunuz dinlenme halindeyken sürekli olarak 140/90 (14'e 9) ve üzerinde çıkıyorsa, siz bir "Hipertansiyon" (Yüksek Tansiyon) hastasısınız demektir ve tedavi olmanız gerekir.
⚕️Tansiyon Değerleri Tablosu (Dünya Sağlık Örgütü Standartları)
Doktorlar tansiyonunuzu değerlendirirken aşağıdaki uluslararası sınıflandırmayı kullanırlar (Değerler mmHg cinsindendir):
⚕️Tansiyon Evde Doğru Nasıl Ölçülür?
Pek çok kişi yanlış ölçüm yaptığı için tansiyonunun yüksek veya dengesiz olduğunu sanır. Evde doğru sonuç almak için şu kurallara uymalısınız:
Ölçümden önceki yarım saat içinde sigara, çay, kahve içmemiş ve yemek yememiş olun.
Tuvalet ihtiyacınız varsa giderin (Dolu mesane tansiyonu yüksek çıkartır).
Sessiz bir odada, sırtınızı arkaya yaslayarak ve ayak ayak üstüne atmadan, ayak tabanlarınız yerde düz olacak şekilde 5 dakika dinlenin.
Dijital tansiyon aletinin (tercihen koldan ölçen) manşonunu, çıplak kolunuza ve kalp hizanıza gelecek şekilde (dirseğin 2 parmak üstüne) bağlayın.
Ölçüm sırasında kesinlikle konuşmayın ve kıpırdamayın.
⚕️Düşük Tansiyon (Hipotansiyon) Nedir?
Eğer tansiyonunuz 90/60 (9'a 6) ve altında çıkıyorsa buna düşük tansiyon denir. Bazı minyon yapılı kadınların ve sporcuların normal tansiyonu hep bu civardadır ve hiçbir sorun yaratmaz.
Ancak tansiyon düşüklüğüne; baş dönmesi, göz kararması, mide bulantısı ve bayılma hissi eşlik ediyorsa vücut susuz kalmış (dehidrasyon) olabilir veya kalple ilgili bir sorun yaşanıyor olabilir. Tuzlu bir ayran içip ayakları yukarı kaldırarak uzanmak tansiyonu normal seviyesine getirir.
❓Sık sorulan sorular
Yaş ilerledikçe (60 yaş üstü) tansiyonun yüksek olması normal midir?
Eskiden "Yaşın + 100 normal tansiyondur" gibi bir efsane vardı (Yani 70 yaşındakinin 17 tansiyonu normaldir denirdi). Bu tamamen yanlıştır. Modern tıpta yaşınız kaç olursa olsun, tansiyonunuzun hedefi her zaman 140/90'ın altında olmaktır. Ancak 80 yaş üstü, çok kırılgan ve ayağa kalkınca tansiyonu düşen yaşlılarda doktor inisiyatifiyle hedefler 145-150'ye kadar esnetilebilir.
13'e 8 tansiyon yüksek midir?
130/80 (13'e 8) tansiyon tehlikeli bir yükseklik değildir ancak "Uyarı (Pre-Hipertansiyon)" seviyesidir. Vücut size "Damarlarım zorlanmaya başlıyor, tuzu azalt, biraz kilo ver ve hareket et" mesajı vermektedir. Bu aşamada ilaç kullanılmaz ancak önlem alınmazsa birkaç yıl içinde tam bir tansiyon hastasına dönüşme riski yüksektir.
Limon, sarımsak veya ayran tansiyonu düşürür mü?
Limon ve sarımsak, içerdikleri asit ve damar genişletici (allisin) maddeler sayesinde anlık ve geçici bir düşüş sağlayabilir. Ancak hipertansiyon hastasının tansiyonunu kalıcı olarak düşürmezler; ilaç yerine kullanılamazlar. Tuzlu ayran içmek ise (içindeki sodyum nedeniyle) tansiyonu yükseltir. Tansiyonu yüksek birine ayran içirmek yapılan en büyük ölümcül hatalardan biridir.
Bu makale eğitim amaçlıdır. Tansiyon değerleri kişinin yaşına ve eşlik eden hastalıklarına (diyabet, böbrek hastalıkları) göre doktor tarafından kişiye özel olarak değerlendirilmelidir.