Kardiyoloji ve Kalp Sağlığı
Kalp Krizi Belirtileri Nelerdir? Kriz Anında İlk Yardım

Kalp krizi (Miyokard Enfarktüsü), kalbi besleyen koroner damarlardan birinin kan pıhtısı nedeniyle tamamen tıkanması ve kalp kasının ölmeye başlamasıdır….

Kardiyoloji ve Kalp SağlığıGüncel rehber

Kalp Krizi Belirtileri Nelerdir? Kriz Anında İlk Yardım

Kısa cevap

Kalp krizi (Miyokard Enfarktüsü), kalbi besleyen koroner damarlardan birinin kan pıhtısı nedeniyle tamamen tıkanması ve kalp kasının ölmeye başlamasıdır. Klasik belirtileri; göğsün ortasında (iman tahtası arkasında) ezici/baskılayıcı bir ağrı, sol kola ve çeneye yayılan uyuşma, soğuk terleme, nefes darlığı ve ölüm korkusudur. Kriz anında hasta hemen yere oturtulmalı, 112 aranmalı ve doktor aksini söylemediyse 1 adet Aspirin çiğnetilmelidir.

⚕️Kalp Krizi Nedir, Neden Olur?

Kalp, vücuda kan pompalayan bir motordur, ancak bu motorun da çalışmak için kendi kan damarlarına (koroner arterlere) ihtiyacı vardır. Yıllar içinde yüksek kolesterol, tansiyon ve sigara kullanımı bu damarların içinde "plak" (kireçlenme) adı verilen birikintiler oluşturur. Bir gün bu plak çatlar ve üzerinde saniyeler içinde bir kan pıhtısı oluşarak damarı tıkar. Oksijensiz kalan kalp dokusunun ölmeye başlamasına "Kalp Krizi" denir.

Zaman kas demektir. Damar ne kadar çabuk açılırsa (anjiyo veya pıhtı eritici ilaçlarla), kalp o kadar az hasar görür.

⚕️Kalp Krizinin Belirtileri Nelerdir?

Her kalp krizi filmlerdeki gibi kişinin göğsünü tutup yere yığılmasıyla gerçekleşmez. Bazen saatler süren sinsi belirtilerle başlar:

Göğüs Ağrısı (En Sık Belirti)Göğsün ortasında, göğüs kafesinin arkasında hissedilir. Keskin bir ağrıdan ziyade; sıkışma, yanma, ağırlık çökmesi veya "göğsüme biri oturmuş gibi" tarif edilen bir histir. Dinlenmekle geçmez, 15-20 dakikadan uzun sürer.
Yayılan AğrıGöğüsteki o baskı hissi; sol omuza, sol kolun iç kısmına, sırta (iki kürek kemiği arasına), boyna ve özellikle alt çeneye/dişlere doğru yayılır. (Nadir de olsa sağ kola da vurabilir).
Soğuk TerlemeVücut aniden şoka girer. Hasta sırılsıklam ve soğuk (buz gibi) bir ter dökmeye başlar.
Nefes DarlığıGöğüs ağrısından önce veya ağrıyla birlikte derin nefes alamama, boğulma hissi.
Mide Bulantısı ve KusmaÖzellikle kadınlarda ve kalbin alt duvarını tutan krizlerde mide ağrısı (reflü sanılabilir) ve kusma çok sıktır.
(Önemli NotKadınlarda, yaşlılarda ve diyabet (şeker) hastalarında sinir uçları hasarlı olduğu için kalp krizi BÜYÜK BİR AĞRI YAPMADAN, sadece nefes darlığı, baygınlık ve aşırı halsizlik ile "Sessiz Kalp Krizi" şeklinde gerçekleşebilir).

⚕️Kalp Krizi Geçiren Birine İlk Yardım Nasıl Yapılır?

Hemen 112'yi ArayınHastayı kendi aracınızla hastaneye götürmeye çalışmayın. Ambulans içinde yolda müdahale edilebilir ve EKG çekilebilir. Trafikte vakit kaybetmek ölümcül olabilir.
Hastayı OturtunHastayı yere veya koltuğa (yarı oturur veya "W" pozisyonunda, dizleri bükük) oturtun. Kesinlikle yürütmeyin, efor sarf ettirmeyin.
Kıyafetlerini GevşetinKravatını, gömlek yakasını veya kemerini gevşeterek rahat nefes almasını sağlayın. Pencereleri açın.

Aspirin Çiğnetin: Eğer hastanın Aspirin'e alerjisi yoksa ve aktif bir mide kanaması geçirmiyorsa, ambulans gelene kadar 1 adet (300 mg) standart Aspirin veya 3 adet bebek aspirini ÇİĞNETİN (Suyla yutmasın, çiğnemesi kana daha hızlı karışmasını sağlar). Aspirin kanı sulandırarak pıhtının büyümesini yavaşlatır.

Sık sorulan sorular

Öksürmek kalp krizini durdurur mu?

İnternette sıkça dolaşan "Kalp krizi geçirirken şiddetle öksürün, kalbe masaj yapar" bilgisi YALANDIR ve TEHLİKELİDİR. Şiddetli öksürmek kalbin daha fazla enerji harcamasına ve daha fazla oksijene ihtiyaç duymasına neden olarak krizi ağırlaştırır. Yapmanız gereken tek şey yere oturup en az hareketle ambulansı beklemektir.

Kalp krizi belirtileri günlerce önceden başlar mı?

Evet. Birçok hasta, asıl büyük krizden günler veya haftalar önce "öncü belirtiler" yaşar. Özellikle merdiven çıkarken, yokuş çıkarken veya ağır bir yemek sonrası göğüste başlayan ve dinlenince 5 dakikada geçen sıkışmalar (Kararsız Anjina) damarın tıkanmak üzere olduğunun en büyük alarmıdır.

Dilaltı hapı (İsordil vb.) kimlere verilir?

Dilaltı hapları damarları anında genişleterek ağrıyı keser. Ancak bu ilaçlar hastanın kendi doktoru tarafından reçete edildiyse kullanılmalıdır. Eğer hastanın tansiyonu çok düşükse (ki bazı kalp krizlerinde tansiyon dibe vurur), dışarıdan birinin vereceği dilaltı hapı tansiyonu tamamen sıfırlayarak hastayı şoka sokabilir ve ölüme neden olabilir. Bilmediğiniz ilacı kimseye vermeyin.

Tıbbi bilgilendirme

Bu makale hayati öneme sahip bilgilendirme amaçlıdır. Kalp krizi geçirdiğinizi veya yanınızdaki kişinin kriz geçirdiğini düşünüyorsanız derhal 112 Acil Servis'i arayın. Kendiniz araç kullanarak hastaneye gitmeye çalışmayın.