Dahiliye ve İç Hastalıkları
Tiroid ve Guatr Hastalıkları Kilo Alımına Neden Olur mu?

Tiroid bezi vücudun "motorudur" ve metabolizma hızını belirler. Hipotiroidi (tiroidin az çalışması) metabolizmayı ciddi şekilde yavaşlatarak su tutulumuna…

Dahiliye ve İç HastalıklarıGüncel rehber

Tiroid ve Guatr Hastalıkları Kilo Alımına Neden Olur mu?

Kısa cevap

Tiroid bezi vücudun "motorudur" ve metabolizma hızını belirler. Hipotiroidi (tiroidin az çalışması) metabolizmayı ciddi şekilde yavaşlatarak su tutulumuna (ödem) ve iştahsızlığa rağmen kilo alımına (veya verememeye) neden olur. Tam tersi olan Hipertiroidi (çok çalışması) ise aşırı yemeğe rağmen zayıflamaya yol açar. Hipotiroidi hastaları, doktorun verdiği eksik hormonu yerine koyan ilaçları (Levotiroksin) düzenli kullandığında metabolizmaları normale döner ve diyetle tekrar kilo verebilirler.

⚕️Tiroid Nedir? Guatr ile Farkı Ne?

Tiroid, boynumuzun ön kısmında, nefes borusunun üzerinde yer alan kelebek şeklinde küçük bir salgı bezidir. Ürettiği hormonlar (T3 ve T4) hücrelerin ne kadar hızlı enerji harcayacağını, kalbin ne kadar hızlı atacağını ve bağırsakların çalışma hızını yönetir.

Guatr ise, tiroid bezinin herhangi bir nedenle (genellikle iyot eksikliği veya iltihap) normalden fazla büyümesi ve boyunda bir şişlik oluşturması durumudur. Guatr tek başına kilo yapmaz; tiroid bezinin az ya da çok çalışıp çalışmadığına (fonksiyonuna) bakılmalıdır.

⚕️Hipotiroidi: Tiroid Tembelliği ve Kilo Alımı

Eğer tiroid bezi yeterince hormon üretemiyorsa (örneğin Hashimoto hastalığı nedeniyle), vücudun rölanti hızı düşer. Bu duruma Hipotiroidi denir.

Metabolizma YavaşlarVücut harcadığı bazal kaloriyi azaltır. Günde 2000 kalori yakan vücut 1500 kalori yakmaya başlar.
Ödem (Su Tutulumu) ArtarTiroid hastalarında alınan kilonun tamamı yağ değildir; büyük bir kısmı dokular arasında biriken su ve tuzdur (miksödem).
BelirtileriSürekli üşüme, kabızlık, cilt kuruluğu, saç dökülmesi, depresif ruh hali ve sabahları yorgun uyanmak.

⚕️Hipertiroidi: Tiroidin Aşırı Çalışması ve Zayıflama

Hipotiroidinin tam tersidir (örneğin Graves hastalığı). Tiroid bezi kontrolden çıkarak aşırı hormon üretir.

Vücut motoru tam gaz çalışır. Kalp çarpıntısı, ellerde titreme, aşırı terleme ve sinirlilik görülür.

Hasta sürekli aç hisseder, çok yer ancak metabolizma o kadar hızlıdır ki kilo vermek yerine hızla zayıflar.

⚕️Tiroid Hastaları Nasıl Kilo Verir? (Beslenme ve Tedavi)

Tiroid hormonlarınız düşükse, dünyanın en katı diyetini de yapsanız kilo vermeniz imkansıza yakındır.

Önce İlaç TedavisiDoktorunuz TSH değerlerinize bakarak size vücudun üretemediği hormonu dışarıdan hap olarak verecektir (Levotiroksin). İlaç dozunuz doğru ayarlandığında metabolizmanız sağlıklı bir insanınki ile aynı hıza ulaşır.
İyot TüketimiTiroid hormonunun hammaddesi iyottur. Doktorunuz aksini söylemedikçe iyotlu tuz tüketin, deniz ürünlerine ağırlık verin. (Ancak Hashimoto hastalarında aşırı iyot tehlikeli olabilir).
Karbonhidratı Sınırlandırınİnsülin direnci hipotiroidi ile kol kola gezer. Şeker, un ve paketli gıdaları keserek Akdeniz diyeti uygulayın.

Sık sorulan sorular

Tiroid ilacı (Levotiron / Euthyrox) zayıflatır mı?

Bu ilaçlar "zayıflama hapı" değildir, vücutta eksik olan tiroid hormonunun sentetik halidir. Metabolizmayı normal hızına döndürdüğü için ve vücuttaki ödemi attırdığı için hasta tedaviye başladığında doğal olarak birkaç kilo verebilir. Ancak diyet ve egzersiz yapılmadan sadece ilaçla zayıflanmaz.

Tiroid (Guatr) hastaları lahana, brokoli veya turp yiyebilir mi?

Bu sebzeler (Karasal turpgiller ailesi) çiğ olarak ve aşırı miktarda tüketildiğinde iyot emilimini engelleyen "guatrojenik" maddeler içerir. Ancak haftada 1-2 kez ve iyice pişirilerek (haşlanarak) yenmesinde hiçbir sakınca yoktur, çünkü ısı bu maddeleri yok eder.

Tiroid hapı sabah aç karnına mı içilir?

Evet, kesinlikle. Tiroid ilaçları mide asidi boşken ve bağırsaklar temizken en yüksek oranda emilir. Sabah uyanır uyanmaz, kahvaltıdan en az 30-45 dakika önce bir bardak su ile içilmeli ve üzerine hemen başka bir ilaç, çay veya kahve (özellikle sütlü kahve) içilmemelidir.

Tıbbi bilgilendirme

Bu makale eğitim amaçlıdır. Tiroid hastalıklarının teşhisi TSH, serbest T3 ve T4 kan testleri ile konur. Kilo verememenizin sebebi tiroid olabileceği gibi başka hormonal sorunlar da olabilir, endokrinoloji uzmanına başvurunuz.