Kulak Burun Boğaz
Bademcik Şişmesi ve İltihabı (Tonsillit) Belirtileri ve Tedavisi

Bademcikler, boğazın iki yanında bulunan ve ağızdan giren mikropları yakalayan ilk savunma organlarımızdır. Bademcik iltihabı (Tonsillit), virüsler veya…

Kulak Burun BoğazGüncel rehber

Bademcik Şişmesi ve İltihabı (Tonsillit) Belirtileri ve Tedavisi

Kısa cevap

Bademcikler, boğazın iki yanında bulunan ve ağızdan giren mikropları yakalayan ilk savunma organlarımızdır. Bademcik iltihabı (Tonsillit), virüsler veya bakteriler nedeniyle oluşur. Belirtileri; yutkunma zorluğu, yüksek ateş (39°C), boyun lenf bezlerinde şişme ve ağız kokusudur. Bademciklerin üzerinde beyaz/sarı iltihap noktaları varsa bu bakteriyel bir enfeksiyon (Beta) işaretidir ve antibiyotik gerektirir. Sık tekrarlayan durumlarda ameliyatla alınması gerekebilir.

⚕️Bademcik İltihabı (Tonsillit) Neden Olur?

Ağzınızı kocaman açtığınızda küçük dilin her iki yanında badem şeklinde iki doku görürsünüz. Bu dokular bağışıklık sisteminin jandarmalarıdır, mikropları yakalayıp yok etmeye çalışırlar. Ancak bazen savaş o kadar çetin geçer ki, bademciklerin kendisi iltihaplanır.

Viral Tonsillit (%70 oranında)Grip, nezle veya Adenovirüs gibi virüslerin neden olduğu iltihaplardır. Antibiyotik işe yaramaz, istirahatle geçer.
Bakteriyel Tonsillit (%30 oranında)Çoğunlukla A Grubu Beta-Hemolitik Streptokok (Kısaca Beta mikrobu) nedeniyle oluşur. Aniden başlar, çok şiddetlidir ve tedavi edilmezse tehlikelidir.

⚕️Bademcik İltihabı Belirtileri Nasıl Anlaşılır?

Viral mi bakteriyel mi olduğunu kesin olarak anlamak için doktorun Boğaz Kültürü yapması gerekir, ancak bazı görsel belirtiler ipucu verir:

Şiddetli Boğaz AğrısıÖzellikle yutkunurken kulağa kadar vuran bıçak batması hissi.
Yüksek Ateş ve TitremeBakteriyel (Beta) enfeksiyonlarda ateş 39-40 derecelere aniden çıkar.
Kırmızı ve Şişkin BademciklerBademcikler birbirine değecek kadar şişebilir.
Beyaz Lekeler (Kriptik Tonsillit)Bademciklerin yüzeyinde püy (iltihap) birikintisi olan sarı veya beyaz çukurcuklar görülür. Bu genellikle bakteriyel enfeksiyon işaretidir.
Boyun Bezelerinde ŞişlikÇenenin hemen altındaki boyun lenf düğümleri fındık büyüklüğünde şişer ve dokununca acır.

⚕️Evde Neler İyi Gelir?

Doktorunuz bakteriyel bir enfeksiyon tespit edip antibiyotik yazdıysa, kendinizi iyi hissetseniz bile kutu bitene kadar (genelde 10 gün) kullanmalısınız. İlaç tedavisine ek olarak evde rahatlamak için:

Bol sıvı tüketinIlık tavuk suyuna çorba, ıhlamur ve ballı çay boğazı yumuşatır.
Tuzlu su gargarası yapınBademcik yüzeyindeki bakterileri temizler.
Odayı nemlendirinKuru hava yutkunmayı zorlaştırır.

Sık sorulan sorular

Bademcik ameliyatı (alınması) hangi durumlarda şarttır?

Her iltihapta ameliyat yapılmaz. Ancak bir çocuk veya yetişkin; son 1 yılda 7 kez, son 2 yılda her yıl 5 kez veya son 3 yılda her yıl 3 kez ateşli bademcik iltihabı geçiriyorsa tıbbi ameliyat kriteri oluşmuş demektir. Ayrıca bademcikler o kadar büyümüş ki nefes almayı ve yutkunmayı (uykuda apneyi) engelliyorsa alınması gerekir.

Bademcikleri alınan kişi daha mı çok hasta olur?

(Bağışıklık düşer mi?) Hayır, bu çok yaygın bir şehir efsanesidir. Bademcikler ilk 3-4 yaşta bağışıklık için önemlidir ancak sonrasında vücudun savunma sisteminin (dalak, kemik iliği, lenf düğümleri) çok küçük bir parçası haline gelirler. Sık iltihaplanan bademcikler artık vücudu korumak yerine bizzat hastalık saçan bir "mikrop yuvasına" dönüşür. Alındıktan sonra hastanın bağışıklığı düşmez, aksine sürekli hastalık hali bittiği için genel sağlığı düzelir ve kilo alır.

Beta mikrobu kalbe zarar verir mi?

(Akut Romatizmal Ateş) Evet. Bakteriyel (Beta) bademcik iltihabının asıl tehlikesi boğaz ağrısı değil, kalpte bıraktığı hasardır. Beta mikrobu zamanında antibiyotikle öldürülmezse, bağışıklık sistemi bu mikrobun yapısına benzeyen kalp kapakçıklarına ve eklemlere yanlışlıkla saldırmaya başlar. Bu duruma Akut Romatizmal Ateş (Kalp Romatizması) denir ve kalıcı kalp kapak hastalıklarına yol açar. Bu yüzden antibiyotik tedavisi çok ciddiye alınmalıdır.

Tıbbi bilgilendirme

Bu makale eğitim amaçlıdır. Bademcik iltihabı Beta bakterisi kaynaklıysa, kalp kapakçıklarında ve böbreklerde kalıcı hasar bırakmaması için mutlaka doktor tarafından reçete edilen antibiyotik tedavisi tam süresince uygulanmalıdır.