Egzama (Atopik Dermatit), cilt bariyerinin zayıflaması sonucu ortaya çıkan şiddetli kaşıntı, kızarıklık, kuruluk ve pullanma ile seyreden bir deri…
Egzama (Atopik Dermatit), cilt bariyerinin zayıflaması sonucu ortaya çıkan şiddetli kaşıntı, kızarıklık, kuruluk ve pullanma ile seyreden bir deri hastalığıdır. Bulaşıcı değildir. Stres, soğuk/kuru hava ve kimyasal deterjanların yanı sıra; inek sütü, yumurta, gluten ve paketli gıdalardaki katkı maddeleri egzamayı tetikleyen en yaygın besinlerdir. Tedavinin temeli cildi yoğun ve sürekli nemlendirmektir.
⚕️Egzama Nedir ve Neden Olur?
Sağlıklı bir cilt, nemi içeride tutan ve dışarıdan gelen mikropları/alerjenleri engelleyen sağlam bir tuğla duvar gibidir. Egzamalı ciltte ise bu duvar çatlaktır; nem hızla uçar, cilt kurur ve dışarıdaki tahriş ediciler içeri girerek bağışıklık sistemini alarma geçirir. Bu alarm "iltihap ve kaşıntı" olarak sonuçlanır.
Genetik yatkınlık (Ailede astım veya saman nezlesi varsa egzama riski yüksektir).
Çevresel faktörler (Toz, polen, evcil hayvan kepeği).
Sık yıkanmak ve aşırı sıcak suyla duş almak (Cildin doğal yağ tabakasını yok eder).
⚕️Egzama Belirtileri Nelerdir?
Egzama bebeklerde genellikle yanaklarda ve saç derisinde; yetişkinlerde ise diz arkası, dirsek içleri, boyun ve ellerde görülür.
Dayanılmaz, uykudan uyandıran kaşıntı.
Kırmızı, iltihaplı ve kabarık cilt yamaları.
Ciltte aşırı kuruluk, kalınlaşma ve pul pul dökülme.
İleri evrelerde sulanma ve kabuk bağlayan açık yaralar.
⚕️Egzamayı Tetikleyen Besinler Nelerdir?
Her egzama hastasında gıda alerjisi olmaz, ancak özellikle çocuklarda ve bazı yetişkinlerde aşağıdaki besinler bağışıklığı tetikleyerek alevlenmelere (ataklara) yol açar:
(Bu besinleri diyetinizden 2-3 hafta tamamen çıkarıp (eliminasyon diyeti) cildinizde düzelme olup olmadığını gözlemleyebilirsiniz).
⚕️Evde Egzama Bakımı (Tedavi Süreci)
❓Sık sorulan sorular
Egzama bulaşıcı mıdır?
Dokunmakla geçer mi? Kesinlikle hayır. Egzama bir virüs, bakteri veya mantar enfeksiyonu değildir; kişinin kendi bağışıklık sisteminin aşırı tepkisidir. Egzamalı birine dokunmakla, aynı havluyu kullanmakla veya tokalaşmakla başkasına bulaşmaz.
Strese bağlı egzama nasıl geçer?
Stres, böbrek üstü bezlerinden kortizol hormonunun salgılanmasına neden olur, bu da cilt bariyerini zayıflatıp inflamasyonu tetikler. Strese bağlı egzamayı geçirmenin yolu cilt bakımına ek olarak; yoga, meditasyon, açık havada yürüyüş yapmak ve gerekiyorsa psikolojik destek alarak stres faktörünü yönetmektir.
Egzamanın kesin bir çözümü (kür) var mı?
Şu an için tıp dünyasında egzamayı kökünden yok eden mucizevi bir "tek dozluk" ilaç veya kesin çözüm yoktur. Egzama, şeker hastalığı gibi yönetilmesi gereken kronik bir durumdur. Doğru nemlendirme ve tetikleyicilerden uzak durma ile lezyonlar yıllarca hiç ortaya çıkmayacak şekilde (remisyon) baskılanabilir.
Bu makale eğitim amaçlıdır. Egzama kronik bir cilt hastalığıdır. Şiddetli ve yayılan lezyonlar için Dermatoloji (Cildiye) uzmanı tarafından reçete edilecek kortizonlu kremler veya bağışıklık baskılayıcı tedaviler gerekebilir.